Πώς φτιάχνουμε freddo espresso στο καφεκοπτείο μας

Στο καφεκοπτείο πίνουμε freddo espresso σχεδόν καθημερινά. Είναι ο καφές που πίνουμε όλο το καλοκαίρι, και αρκετές ημέρες του χειμώνα. Έτσι τον φτιάχνουμε εμείς.

Με δυο λόγια: φτιάχνουμε διπλό espresso με 18 γραμμάρια αλεσμένου καφέ μέσα στη μηχανή, που θα βγάλουν περίπου 36 γραμμάρια καφέ, σε 25 με 32 δευτερόλεπτα. Δύο παγάκια μέσα σε ένα ανοξείδωτο shaker με σίτα. Χτύπημα σε φραπιέρα διπλού δίσκου για 30 έως 50 δευτερόλεπτα. Άδειασμα σε ψηλό ποτήρι 300 ml που έχει ήδη μέσα άλλα τρία παγάκια. Καθόλου νερό για αραίωση, καθόλου γάλα.

Πρόσεξε όμως κάτι σημαντικό. Αυτός δεν είναι ο μόνος τρόπος να φτιαχτεί freddo espresso, και δεν λέμε ότι είναι ο σωστός για όλους. Είναι ο δικός μας. Σου τον δείχνουμε για να ξέρεις πώς να φτιάξεις στο σπίτι σου τη συνταγή που πίνουμε εμείς. Από εκεί και πέρα, παίξε με τις αναλογίες, βρες τι σου ταιριάζει εσένα.

Παρακάτω θα δεις βήμα-βήμα τι χρειάζεσαι, πώς πέφτει ο καφές από τη μηχανή, πόσα παγάκια χρειάζονται και ποιο σχήμα, πώς το χτυπάμε στη φραπιέρα, και ποιους από τους espresso μας προτείνουμε ειδικά για freddo.

Σε αυτό το άρθρο

• Τι είναι ο freddo espresso
• Τι χρειάζεσαι
• Βήμα-βήμα η συνταγή
• Πώς ξέρεις ότι το έκανες σωστά
• Συχνές ερωτήσεις
• Πάμε για freddo

Τι είναι ο freddo espresso

Ο freddo espresso είναι ένας κρύος καφές που γίνεται από διπλό espresso, λίγα παγάκια και χτύπημα σε φραπιέρα. Δεν περιέχει γάλα, δεν περιέχει νερό για αραίωση. Η γεύση του είναι έντονη και καθαρή, και διατηρεί όλα τα αρώματα του espresso, αλλά παγωμένα.

Γεννήθηκε στην Ελλάδα στις αρχές του 2000, σε μια εποχή που οι Έλληνες barista έψαχναν τρόπους να σερβίρουν espresso το καλοκαίρι χωρίς να χάνει την ποιότητά του στον πάγο. Η λύση ήταν απλή: χτύπημα σε φραπιέρα, ώστε ο καφές να κρυώσει γρήγορα και να σχηματίσει αφρό. Σήμερα ο freddo espresso είναι από τους πιο διαδεδομένους κρύους καφέδες σε όλη την Ελλάδα.

Πολλοί τον μπερδεύουν με το freddo cappuccino ή με τον παραδοσιακό φραπέ. Είναι τρία διαφορετικά πράγματα:

Αν έχεις δοκιμάσει freddo espresso και δεν σου άρεσε, δοκίμασε freddo cappuccino. Αν δεν σου άρεσε ούτε αυτός, ίσως ο φραπέ ταιριάζει καλύτερα στη γεύση σου. Δεν είναι λάθος ή σωστό. Είναι τρεις διαφορετικοί καφέδες με τρία διαφορετικά προφίλ.

Τι χρειάζεσαι

Για να φτιάξεις freddo espresso στο σπίτι σου χρειάζεσαι λίγα συγκεκριμένα πράγματα. Θα τα δεις παρακάτω ένα-ένα, και θα σου πούμε γιατί κάθε ένα από αυτά παίζει ρόλο.

Espresso μηχανή και μύλος καφέ. Αυτονόητο. Στη μηχανή χρειάζεται φιλτραρισμένο νερό, όχι νερό βρύσης. Το χλώριο και τα άλατα μένουν στη γεύση.

Δοσομετρικός κυπελοσυλλέκτης καφέ 250 ml. Ένα μικρό μεταλλικό δοχείο με χερούλι στο πλάι, με γραμμές μέσα που δείχνουν τα γραμμάρια. Εκεί πέφτει ο espresso από τη μηχανή. Δεν πέφτει απευθείας πάνω στα παγάκια.

Ανοξείδωτο shaker με σίτα. Ένα ανοξείδωτο σκεύος, με το πάνω καπάκι να είναι μισό-διάτρητο, μισό-κλειστό. Μέσα του μπαίνουν τα παγάκια και ο καφές. Διαλέγουμε ανοξείδωτο γιατί νιώθεις με το χέρι σου πότε έχει παγώσει, και αυτό είναι το σήμα ότι ο καφές είναι έτοιμος.

Φραπιέρα διπλού δίσκου. Είναι η φραπιέρα όπου ο κάθετος άξονας έχει δύο δίσκους πάνω του: έναν χαμηλά στον πάτο και έναν λίγο πιο πάνω. Έτσι ο καφές με τα παγάκια ανακατεύονται σωστά χωρίς να βγάλουν παραπάνω αφρό από όσο πρέπει.

Ποτήρι 300 ml. Ψηλό, σαν ποτήρι ουίσκι αλλά διπλάσιο σε ύψος. Όχι πολύ στενό. Αν θες ένα freddo για on-the-go, ένα πλαστικό ποτήρι 300 ml με καπάκι και λεπτό μαύρο καλαμάκι.

Παγάκια. Είναι το πιο σημαντικό σημείο όλης της συνταγής, ίσως πιο σημαντικό κι από τη φραπιέρα. Στο καφεκοπτείο χρησιμοποιούμε χοντρά παγάκια ύψους 40 χιλιοστών, με πάνω διάμετρο 35 χιλιοστά και κάτω διάμετρο 25 χιλιοστά. Στρογγυλά παγάκια, σαν μικρά κυπελάκια, σαν αυτά που βλέπεις στις καφετέριες και στα bar. Δεν τα φτιάχνουμε εμείς, τα αγοράζουμε σε παγοσακούλες από το σούπερ μάρκετ ή από το μίνι μάρκετ της γειτονιάς.

Γιατί έχει τόσο μεγάλη σημασία; Τα μικρά παγάκια από σπιτική παγοθήκη λιώνουν αμέσως μέσα στον ζεστό espresso. Ο καφές νερώνει και χάνει τη γεύση του. Όσο και αν χτυπήσεις τη φραπιέρα, ένας freddo με μικρά παγάκια βγαίνει νερωμένος και αδύναμος. Δεν διορθώνεται.

Η δική μας γνώμη: αν δεν έχεις τέτοια χοντρά παγάκια από παγοσακούλα, αυτή η συνταγή δεν θα σου βγει. Πάρε πρώτα τον σωστό πάγο και μετά ξεκίνα. Φιλτραρισμένο νερό, καθαρά παγάκια, χωρίς γεύσεις από τον καταψύκτη.

Καφές. Εμείς εδώ δοκιμάζουμε σε freddo όλους τους espresso μας: την Κόστα Ρίκα, την Αιθιοπία, τον Περού, και όλους τους υπόλοιπους. Από όλους, τρεις είναι αυτοί που μας κάθονται λίγο καλύτερα στη γεύση: το Sweet Amber, η Ονδούρα και η Γουατεμάλα. Δεν λέμε ότι είναι οι καλύτεροι για όλους. Έτσι τους προτιμάμε εμείς εδώ. Διάλεξε αυτόν που σου ταιριάζει.

Βήμα-βήμα η συνταγή

Παρακάτω είναι τα δικά μας βήματα, με τη σειρά που τα ακολουθούμε εδώ στο καφεκοπτείο. Δεν είναι ο μόνος σωστός τρόπος, είναι ο δικός μας. Αν στην πορεία σου ταιριάζει αλλιώς, άλλαξέ τα όπως νομίζεις.

Πριν ξεκινήσεις, αν πίνεις τον καφέ σου με ζάχαρη: Βάλε τη ζάχαρη μέσα στον δοσομετρικό κυπελοσυλλέκτη ΠΡΙΝ φτιάξεις τον espresso, όχι μετά. 1 κουταλάκι του γλυκού για μέτριο, 2 κουταλάκια για γλυκό, ή όση σου ταιριάζει. Λευκή, καστανή, στέβια, Canderel, ό,τι θέλεις. Η διαδικασία είναι η ίδια. Όταν αμέσως μετά πέσει ο καυτός espresso πάνω της, ανακάτεψέ τη γρήγορα με ένα μεταλλικό κουτάλι μέχρι να λιώσει εντελώς. Όχι πλαστικό. Εμείς εδώ τον πίνουμε σκέτο, οπότε αυτό το βήμα το παραλείπουμε.

1. Φτιάξε διπλό espresso

Φτιάξε διπλό espresso: 18 γραμμάρια αλεσμένου καφέ μέσα στη μηχανή, που θα βγάλουν περίπου 36 γραμμάρια καφέ, σε 25 με 32 δευτερόλεπτα. Αν ο χρόνος βγαίνει εκτός αυτής της ζώνης, χρειάζεται να αλλάξεις το άλεσμά σου: πιο λεπτό αν βγαίνει γρήγορα, πιο χοντρό αν βγαίνει αργά.

Ο καφές πέφτει απευθείας μέσα στον κυπελοσυλλέκτη.

2. Βάλε 2 παγάκια μέσα στο shaker

Βάλε δύο παγάκια μέσα στο ανοξείδωτο shaker σου. Όχι περισσότερα, όχι λιγότερα. Δύο.

3. Άδειασε τον καφέ από πάνω στα παγάκια

Άδειασε όλο τον καφέ από τον κυπελοσυλλέκτη μέσα στο shaker, απευθείας πάνω στα δύο παγάκια. Ο καυτός espresso πέφτει πάνω στα παγάκια και αρχίζει αμέσως να κρυώνει.

4. Χτύπησέ τον στη φραπιέρα διπλού δίσκου

Εδώ είναι το κρίσιμο σημείο. Πάρε το shaker και:

• Πρώτα, κράτα το shaker σε γωνία 30 με 45 μοιρών, ώστε ο άξονας της φραπιέρας να μπει μέσα από το ανοιχτό μισό του πάνω καπακιού. Άρχισε το ανακάτεμα έτσι στραβά, για να φτάσουν οι δίσκοι μέχρι τον πάτο του shaker.
• Μετά γύρισε το shaker κάθετα, 90 μοίρες.
• Και τέλος, κούνα το λίγο πάνω-κάτω για να ανακατευτεί ο καφές σε όλο το ύψος του shaker.

Συνολικός χρόνος γύρω στα 30 με 50 δευτερόλεπτα. Δεν είναι αυστηρός χρόνος, βλέπεις τρία σήματα και σταματάς:

1. Νιώθεις το ανοξείδωτο shaker κρύο στο χέρι σου.
2. Αρχίζει να ανεβαίνει αφρός μέσα στο shaker.
3. Σταματάς λίγο πριν ο αφρός φτάσει στις τρύπες της σίτας, για να μη βγει έξω.

5. Βάλε 3 παγάκια στο τελικό ποτήρι

Στο ψηλό ποτήρι 300 ml όπου θα σερβίρεις, βάλε τώρα 3 ακόμη παγάκια. Συνολικά έχεις χρησιμοποιήσει 5 παγάκια: 2 στο shaker, 3 στο ποτήρι.

6. Άδειασε τον καφέ από το shaker στο ποτήρι

Άδειασε όλο τον καφέ από το shaker στο ποτήρι, πάνω από τα 3 παγάκια. Άδειασέ τον σχετικά γρήγορα, όχι πολύ αργά. Το γρήγορο άδειασμα βγάζει λίγο επιπλέον αφρό στην επιφάνεια καθώς ο καφές περνάει πάνω στα παγάκια.

7. Περίμενε 1-2 λεπτά πριν τον πιεις

Μην αρχίσεις να τον πίνεις αμέσως. Άσε τον freddo σου να σταθεί 1 με 2 λεπτά για να ηρεμήσει η ανάδευση και να κατακαθίσει ο αφρός. Στο τέλος αυτού του χρόνου θα έχεις δύο καθαρές στρώσεις: τον σκούρο καφέ από κάτω, και έναν αφρό 1,5 με 2 εκατοστά από πάνω.

Πώς ξέρεις ότι το έκανες σωστά

Όταν ο freddo σου είναι έτοιμος και έχει σταθεί τα 1-2 λεπτά του, κοίταξέ τον με δυο μάτια. Υπάρχουν τρία σήματα ότι όλα πήγαν καλά:

1. Καθαρές δύο στρώσεις χρώματος. Στο κάτω μέρος του ποτηριού βλέπεις σκούρο καστανό καφέ. Από πάνω, μια ξεκάθαρη στρώση αφρού πιο ανοιχτόχρωμη, σχεδόν χρώμα καραμέλας ή ξανθού.
2. Αφρός 1,5 με 2 εκατοστά. Όχι πιο πολύς, όχι πιο λίγος. Αυτό το πάχος είναι σημάδι ότι το χτύπημα ήταν σωστό.
3. Παγάκια καλυμμένα μέσα στον καφέ. Δεν προεξέχουν από πάνω, δε φαίνονται στην επιφάνεια. Είναι όλα βυθισμένα μέσα στον καφέ.

Αν ένα από αυτά δεν είναι όπως πρέπει, ο freddo σου δε χάλασε. Απλά σου λέει κάτι:

• Έχει αφρό παραπάνω από 2 εκατοστά: Τον χτύπησες λίγο παραπάνω. Την επόμενη φορά σταμάτησε τη φραπιέρα λίγο νωρίτερα, μόλις δεις τον αφρό να ανεβαίνει στις τρύπες της σίτας.
• Έχει σχεδόν καθόλου αφρό και τα παγάκια προεξέχουν πάνω από την επιφάνεια: Τον χτύπησες λίγο. Δεν προλάβανε ο καφές και τα παγάκια να ανακατευτούν καλά μέσα στο shaker. Την επόμενη φορά χτύπα τον περισσότερο, μέχρι να νιώσεις το shaker κρύο στο χέρι σου και να αρχίσει να ανεβαίνει αφρός.
• Ο καφές βγαίνει νερωμένος και αδύναμος: Τα παγάκια σου είναι πολύ μικρά. Λιώνουν αμέσως μέσα στον ζεστό espresso και αραιώνουν τον καφέ. Δοκίμασε ξανά με χοντρά παγάκια από παγοσακούλα, όπως είπαμε στον εξοπλισμό.

Δοκίμασε ξανά. Δεν είναι μυστήριο, μόνο εξάσκηση.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσος καφές χρειάζεται για freddo espresso;

Ένα διπλό espresso χρειάζεται: 18 γραμμάρια αλεσμένου καφέ μέσα στη μηχανή, και θα βγάλεις περίπου 36 γραμμάρια καφέ. Αυτή η ποσότητα είναι αρκετή για ένα ποτήρι 300 ml, αφού προστεθούν τα 5 παγάκια.

Ποιο άλεσμα είναι το σωστό για freddo espresso;

Το ίδιο άλεσμα που χρησιμοποιείς για κανονικό ζεστό espresso. Δε χρειάζεται να αλλάξεις τίποτα στον μύλο σου. Αν τα 36 γραμμάρια βγαίνουν πιο γρήγορα από 25 δευτερόλεπτα, άλεσε λίγο πιο λεπτά. Αν αργούν πάνω από 32, άλεσε πιο χοντρά.

Μπορώ να φτιάξω freddo espresso χωρίς φραπιέρα;

Δύσκολα. Η φραπιέρα είναι αυτή που κρυώνει και αφρίζει τον καφέ σωστά. Αν δεν έχεις, μπορείς να δοκιμάσεις ένα κλειστό cocktail shaker χτυπημένο δυνατά με το χέρι για 30 δευτερόλεπτα, αλλά ο αφρός δε θα είναι ο ίδιος. Δεν είναι η συνταγή μας.

Μπορώ να χρησιμοποιήσω παγάκια από σπιτική παγοθήκη;

Όχι, ή τουλάχιστον όχι για τη δική μας συνταγή. Τα παγάκια από οικιακή παγοθήκη είναι πολύ μικρά, λιώνουν αμέσως μέσα στον ζεστό espresso και ο freddo σου βγαίνει νερωμένος. Πάρε μια παγοσακούλα από το σούπερ μάρκετ, με μεγάλα παγάκια σαν αυτά που χρησιμοποιούν οι καφετέριες.

Γιατί δεν αφρίζει ο freddo espresso μου;

Συνήθως γιατί τον χτυπάς λίγο, ή γιατί η φραπιέρα σου δεν έχει διπλό δίσκο. Ο διπλός δίσκος ανακατεύει σωστά τον καφέ με τα παγάκια και βγάζει τον αφρό. Σταμάτησε όταν νιώσεις το shaker κρύο και ο αφρός να ανεβαίνει μέχρι τις τρύπες της σίτας.

Ποιος καφές ταιριάζει καλύτερα για freddo espresso;

Εμείς στο καφεκοπτείο προτιμάμε τρεις δικούς μας espresso για freddo: το Sweet Amber, την Ονδούρα και τη Γουατεμάλα. Καθένας τους έχει διαφορετικό προφίλ γεύσης. Δεν είναι κανόνας, πρόταση είναι. Διάλεξε αυτόν που σου ταιριάζει.

Πόσο κρατάει ο freddo espresso αφού τον φτιάξεις;

5 με 10 λεπτά στο καλύτερο. Μετά τα παγάκια λιώνουν, ο καφές αραιώνει, και ο αφρός εξαφανίζεται. Ο freddo δεν είναι καφές που γίνεται από νωρίτερα. Φτιάξε τον τη στιγμή που θες να τον πιεις.

Πόσες θερμίδες έχει ένας freddo espresso;

Ένας σκέτος freddo espresso έχει περίπου 5 με 10 θερμίδες, μόνο από τον καφέ. Κάθε κουταλάκι λευκή ζάχαρη προσθέτει γύρω στις 16-20 θερμίδες. Αν τον πίνεις σκέτο, είναι από τους καφέδες με τις λιγότερες θερμίδες που υπάρχουν.

Πάμε για freddo

Αυτή είναι η συνταγή που πίνουμε εδώ στο καφεκοπτείο. Δοκίμασέ την έτσι όπως σου τη δείξαμε: με τα γραμμάρια, τα παγάκια, τα δευτερόλεπτα. Δες πώς σου βγαίνει. Από εκεί και πέρα, αλλάξτη όπως θες: λίγο πιο πολύς πάγος, λίγο λιγότερη ζάχαρη, διαφορετικός espresso. Αυτή ήταν η δική μας συνταγή, η δική σου περιμένει.

Αν θες να δοκιμάσεις τους espresso που προτιμάμε εμείς για freddo, ρίξε μια ματιά στο Sweet Amber, στην Ονδούρα ή στη Γουατεμάλα. Όλους τους δικούς μας espresso θα τους βρεις στο shop.