- Κανένα προϊόν στο καλάθι σας.
Ποιες τροφές δεν πρέπει να συνδυάζουμε με την κατανάλωση καφέ;
Πολύ λιγότερες από όσες λέγονται. Η μόνη τροφή που έχει πραγματικό θέμα με τον καφέ είναι ο φυτικός σίδηρος: όσπρια, σπανάκι, δημητριακά και τα χάπια σιδήρου. Ο καφές μειώνει την απορρόφησή του κατά περίπου 39% όταν τον πίνεις μαζί με το γεύμα. Το κόκκινο κρέας και το γάλα, που τα διαβάζεις παντού ως «απαγορευμένους συνδυασμούς», δεν ισχύουν.
Οι τροφές, μία μία
| Η τροφή | Τι ισχύει | Τι να κάνεις |
|---|---|---|
| Όσπρια, σπανάκι, ταχίνι, δημητριακά (φυτικός σίδηρος) | Ισχύει. Μείωση 39% | Πιες τον καφέ μία ώρα πριν το γεύμα |
| Χάπια σιδήρου | Ισχύει. Ίδιος μηχανισμός | Πάρε το χάπι μακριά από καφέ και τσάι, με λίγο χυμό πορτοκάλι |
| Κόκκινο κρέας, ψάρι, κοτόπουλο | Μύθος. Ο σίδηρός τους δεν επηρεάζεται | Τίποτα |
| Γάλα στον καφέ | Πρακτικά όχι. Φαίνεται σε ένα γεύμα, χάνεται στη διατροφή μιας εβδομάδας | Τίποτα |
| Εσπεριδοειδή, ντομάτα | Μύθος για τον σίδηρο. Θέμα μόνο για όποιον έχει παλινδρόμηση | Δες πώς σου κάθεται |
Ο σίδηρος: η ώρα μετράει περισσότερο από το τι τρως
Ο σίδηρος έρχεται σε δύο μορφές και ο καφές πειράζει μόνο τη μία. Ο αιμικός (αιμικός = αυτός που βρίσκεται στο αίμα των ζώων), δηλαδή του κρέατος, του ψαριού και του κοτόπουλου, μπαίνει στο σώμα από τον δικό του δρόμο και δεν επηρεάζεται. Ο μη αιμικός, ο φυτικός, είναι αυτός που χάνεται. Φταίνε οι πολυφαινόλες, οι ουσίες που δίνουν στον καφέ τη στυφή του γεύση: μέσα στο στομάχι κολλάνε πάνω στον φυτικό σίδηρο και δεν αφήνουν το έντερο να τον απορροφήσει. Το τσάι το κάνει ακόμα πιο έντονα, γύρω στο 64%.
Το πιο χρήσιμο εύρημα αφορά την ώρα. Σε πείραμα με το ίδιο γεύμα και τρεις διαφορετικές στιγμές:
- Καφές μία ώρα πριν το γεύμα: καμία απώλεια.
- Καφές μαζί με το γεύμα: 39% λιγότερος σίδηρος.
- Καφές μία ώρα μετά το γεύμα: πάλι 39%, δηλαδή ίδια ζημιά σαν να τον είχες πιει μαζί.
Ο ελληνικός τρόπος, ο καφές μετά το φαγητό, είναι δηλαδή ο χειρότερος από τους τρεις. Το γεύμα μένει στο στομάχι αρκετή ώρα, οπότε ο καφές που ήρθε μετά το προλαβαίνει. Αν δεν θέλεις να αλλάξεις τη συνήθειά σου, η βιταμίνη C στο ίδιο γεύμα αντισταθμίζει τη ζημιά: αρκούν 50 mg, δηλαδή ένα πορτοκάλι, ένα ακτινίδιο ή λίγο λεμόνι στις φακές.
Δεν αφορά όλους. Αν τα αποθέματα σιδήρου σου είναι γεμάτα, το σώμα ρυθμίζει μόνο του πόσο θα πάρει. Μετράει κυρίως για γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία, χορτοφάγους και vegan, αιμοδότες, εγκύους και όσους παίρνουν χάπια σιδήρου.
Δεν είναι μόνο τροφές: δύο χάπια θέλουν προσοχή
Η μεγαλύτερη επίδραση του καφέ δεν είναι σε τροφή αλλά σε φάρμακα. Η λεβοθυροξίνη, το καθημερινό χάπι του υποθυρεοειδισμού, απορροφάται 29% έως 36% λιγότερο όταν την καταπιείς με καφέ, και επανέρχεται στο κανονικό όταν μεσολαβήσουν 60 λεπτά. Η αλενδρονάτη, το χάπι της οστεοπόρωσης, απορροφάται περίπου 60% λιγότερο με καφέ ή χυμό πορτοκάλι, και η επίσημη οδηγία της λέει σκέτο νερό, 30 λεπτά πριν από οτιδήποτε άλλο.
Τα δύο που δεν ισχύουν, και τα γράφαμε και εμείς
Το κρέας. Ο σίδηρος του κρέατος περνάει από άλλον μηχανισμό και οι πολυφαινόλες δεν τον πιάνουν.
Το γάλα. Σε ένα μεμονωμένο γεύμα το ασβέστιο φαίνεται να εμποδίζει. Όταν όμως το μέτρησαν σε ολόκληρη διατροφή τεσσάρων ημερών, ένα ποτήρι γάλα σε κάθε κύριο γεύμα δεν μείωσε καθόλου την απορρόφηση σιδήρου. Το να κόψεις το γάλα για τον σίδηρο δεν έχει νόημα.
Και τα δύο τα γράφαμε λάθος σε αυτή τη σελίδα, μέχρι που την ξαναδιαβάσαμε με τις μελέτες μπροστά μας. Στο καφεκοπτείο Ριζόπουλος 1901 προτιμάμε να το πούμε παρά να το σβήσουμε αθόρυβα.
Τέλος, δεν φταίει η καφεΐνη αλλά οι πολυφαινόλες, οπότε ο καφές χωρίς καφεΐνη δεν λύνει τίποτα από τα παραπάνω. Ισχύουν για κάθε καφέ, σε κάθε καβούρδισμα.
Πηγές
- Morck TA, Lynch SR, Cook JD, «Inhibition of food iron absorption by coffee», American Journal of Clinical Nutrition 1983 (μείωση 39% με τον καφέ, 64% με το τσάι, καμία μείωση μία ώρα πριν το γεύμα)
- Hurrell RF, Reddy M, Cook JD, «Inhibition of non-haem iron absorption in man by polyphenolic-containing beverages», British Journal of Nutrition 2000
- «Calcium from milk or calcium-fortified foods does not inhibit nonheme-iron absorption from a whole diet consumed over a 4-d period», American Journal of Clinical Nutrition 2004 (το γάλα στα γεύματα δεν μείωσε την απορρόφηση σιδήρου)
- Siegenberg D. κ.ά., «Ascorbic acid prevents the dose-dependent inhibitory effects of polyphenols and phytates on nonheme-iron absorption», American Journal of Clinical Nutrition (τουλάχιστον 50 mg βιταμίνης C)
- Benvenga S. κ.ά., «Altered intestinal absorption of L-thyroxine caused by coffee», Thyroid 2008
- DailyMed, επίσημη συνταγογραφική πληροφορία αλενδρονάτης (μείωση βιοδιαθεσιμότητας περίπου 60% με καφέ ή χυμό πορτοκάλι)
- McGill University, Office for Science and Society (ο αιμικός σίδηρος δεν επηρεάζεται, ο καφές χωρίς καφεΐνη επηρεάζει το ίδιο)
- NHS, Iron deficiency anaemia (λιγότερο τσάι και καφέ, χυμός πορτοκάλι μετά το χάπι σιδήρου)
Σημείωση: Οι απαντήσεις που παρέχονται στη σελίδα Συχνών Ερωτήσεων έχουν στόχο να προσφέρουν γενικές πληροφορίες για τον καφέ, τις ποικιλίες του, τις μεθόδους παρασκευής, τη διατροφή και άλλες σχετικές θεματικές. Ωστόσο, οι πληροφορίες αυτές δεν υποκαθιστούν ιατρικές συμβουλές, διαγνώσεις ή θεραπείες από επαγγελματίες υγείας. Εάν έχετε ευαισθησίες ή προβλήματα υγείας, όπως αλλεργίες, καρδιακές παθήσεις, γαστρεντερικές διαταραχές ή άλλες καταστάσεις που επηρεάζονται από την κατανάλωση καφέ ή καφεΐνης, σας συνιστούμε να συμβουλευτείτε τον γιατρό ή τον διατροφολόγο σας πριν καταναλώσετε προϊόντα που περιέχουν καφέ ή καφεΐνη. Η εταιρεία μας δεν φέρει ευθύνη για οποιαδήποτε παρενέργεια ή πρόβλημα υγείας που μπορεί να προκύψει από την κατανάλωση καφέ, τη χρήση του εξοπλισμού ή τη λανθασμένη ερμηνεία των πληροφοριών που παρέχονται σε αυτή τη σελίδα. Η κατανάλωση καφέ είναι προσωπική επιλογή και πρέπει να γίνεται με μέτρο. Παρακαλούμε να λαμβάνετε υπόψη σας την προσωπική σας ανοχή και τυχόν συμβουλές από τον επαγγελματία υγείας σας. Για περαιτέρω ερωτήσεις ή διευκρινίσεις, μη διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας.
